Elektrikli Otomobiller İçin Yeni Dönem Başlıyor: Şarj Süresini Değiştirene Para Verilecek

İrlanda’da uygulanacak yeni bir program, elektrikli araç sahiplerinin şarj alışkanlıklarını değiştirerek altı ay içinde 78 euroya kadar gelir elde etmesini sağlayacak. EV Flex adı verilen denemede akıllı şarj sistemi, otomobillerin enerji ihtiyacını şebekenin yoğunluğuna göre değerlendirerek şarj işlemini daha uygun saatlere kaydıracak. ESB Networks ile Ohme tarafından yürütülecek program, sürücülerin maddi teşvik karşılığında elektrik tüketim zamanlamasını değiştirip değiştirmeyeceğini test edecek.

EV Flex Şarj Zamanını Elektrik Şebekesine Göre Değiştirecek

İrlanda’daki EV Flex programı, sürücülerin araçlarını yalnızca şarj gerektiğinde prize bağlaması yerine evde park ettikleri süre boyunca bağlantıda tutmasını temel alacak. Ohme’nin yazılımı, aracın ihtiyaç duyduğu enerjiyi sürücünün kullanım planını gözeterek daha düşük talep bulunan saatlere taşıyacak. Sistem, elektrik tüketiminin yoğunlaştığı dönemlerde otomobilin enerji çekişini azaltırken şebekenin daha fazla kapasiteye ihtiyaç duyduğu zamanlarda şarjı erteleyebilecek.

Elektrikli araç şarj yönetimi yaklaşımının temelinde, tüketilen elektrik miktarını azaltmak yerine tüketimin gerçekleştiği zamanı değiştirmek bulunuyor. Bir otomobil gece boyunca evde park halinde kaldığında sistem, bataryanın sabaha kadar dolu olması koşuluyla şarjın hangi saatlerde yapılacağını değiştirebiliyor. Böylece dağıtım şebekesi aynı anda çok sayıda aracın yüksek güç çekmesinden kaynaklanan yük artışını daha kolay yönetebiliyor.

Programa katılan sürücüler, altı aylık deneme boyunca şarj zamanlamalarını sistemin yönlendirmesine bıraktıkları için 78 euroya kadar ödeme alabilecek. EV Flex programı, finansal teşvikin sürücü davranışları üzerinde ne kadar etkili olduğunu ölçerken elektrik sisteminin yoğun saatlerde daha rahat yönetilip yönetilemeyeceğini de inceleyecek. Proje kapsamında elde edilecek veriler, tüketicilerin küçük bir maddi karşılık karşılığında günlük enerji kullanım alışkanlıklarını değiştirmeye ne kadar istekli olduğunu gösterecek.

Elektrik şebekesi esnekliği açısından elektrikli otomobiller yeni bir tüketim kaynağının ötesinde değerlendiriliyor. Araçların saatler boyunca park halinde kalması, enerji talebinin zamanlamasının yazılım üzerinden yönetilmesine fırsat verirken yenilenebilir kaynaklardan üretilen elektriğin yüksek olduğu dönemlerde şarjın öne çekilmesine de olanak sağlayabiliyor. EV Flex denemesi, bu davranış değişikliğinin gerçek kullanıcılar üzerinde ekonomik karşılığını ölçmeye odaklanıyor.

Ohme’nin İngiltere’de katıldığı CrowdFlex çalışmaları, evlerdeki elektrik tüketiminin zamanlamasının değiştirilmesiyle önemli miktarda esneklik sağlanabileceğini gösterdi. Şirketin verilerine göre farklı denemelerde 20 bine kadar müşteri sisteme dahil edilirken katılımcılara toplam 750 bin sterlin ödeme yapıldı. Programlarda tüketim zamanlamasının değiştirilmesiyle yaklaşık 150 MW elektriksel esneklik elde edildi.

Birleşik Krallık’ta Haziran 2022’den bu yana satılan yeni ev tipi elektrikli araç şarj cihazlarında akıllı şarj özelliğinin bulunması zorunlu tutuluyor. Düzenleme, şarj cihazlarının enerji sistemindeki talep değişimlerine göre çalışmasını desteklerken enerji şirketlerinin kullanıcılara fatura indirimi, nakit ödeme veya kredi gibi teşvikler sunmasına da zemin hazırlıyor. Hollanda, Norveç ve Almanya’daki benzer uygulamalar da elektrikli araçların enerji sistemindeki rolünün yalnızca ulaşım alanıyla sınırlı kalmadığını gösteriyor.

Türkiye’de ev tipi elektrikli araç şarjı giderek yaygınlaşırken Wallbox sistemleri de elektrikli otomobil sahiplerinin konutlardaki temel şarj seçeneklerinden biri haline geliyor. Türkiye’deki mevcut yapı, kullanıcıların şarj zamanlamasını enerji şebekesine göre değiştirmesi karşılığında düzenli nakit ödeme aldığı yaygın bir modeli henüz ortaya çıkarmış değil. Avrupa’daki pilot uygulamaların sonuçları başarılı olursa enerji şirketleri ile şarj hizmeti sağlayıcıları için benzer teşvik modelleri yeni bir ticari alan oluşturabilir.

Elektrikli otomobil şarj teşviki, Türkiye açısından yalnızca kullanıcıların enerji maliyetini azaltan bir uygulama olarak değil dağıtım altyapısının daha verimli kullanılmasını sağlayan bir araç olarak da değerlendirilebilir. Enerji şirketleri gelecekte kullanıcıların araçlarını hangi saatlerde şarj ettiğini yöneterek yeni şebeke yatırımlarının zamanlamasını değiştirebilir. Elektrikli araç sayısının artmasıyla birlikte tüketimin kontrol edilebilir hale gelmesi, özellikle akşam saatlerinde oluşabilecek ek yükün yönetilmesinde önem kazanabilir.

EV Flex’in sonuçları, elektrikli araçların enerji sistemindeki rolünün nasıl şekilleneceği açısından önemli bir test oluşturacak. Sürücülerin 78 euroya kadar ödeme karşılığında şarj alışkanlıklarını değiştirmesi halinde benzer modellerin daha geniş kullanıcı gruplarına uygulanması gündeme gelebilecek. Enerji şirketleri açısından asıl değer ise yalnızca şarj gelirinden değil elektrikli araçları dağıtım şebekesinin ihtiyaçlarına göre yönetilebilen esnek tüketim noktalarına dönüştürmekten ortaya çıkacak.